Câu chuyện nhiếp ảnh: Triển lãm “Gia Đình Loài Người”

   Năm 1955, một thập kỉ từ ngày bắt đầu Chiến Tranh Lạnh, bảo tàng Nghệ Thuật Đương Đại ở New York mở cửa cho một triển lãm nhiếp ảnh lớn có thể coi là một bản tuyên ngôn về hòa bình và sự thống nhất về tính nhân bản của con người. Triển lãm khi ấy chỉ có một mục đích duy nhất: giải thích cho con người, về con người hay theo nguyên văn tiếng Anh: “explaining man to man”

   Giám đốc khoa nhiếp ảnh khi đó của bảo tàng, ông Edward Steichen, đã giới thiệu đến công chúng 503 bức ảnh chọn lọc từ 2 triệu bức gửi đến từ 273 nghệ sĩ/nhiếp ảnh gia thuộc 69 quốc gia. Trong bản catalog của triển lãm, Steichen coi triển lãm “Gia đình loài người” (The Family of Man) là công trình quan trọng nhất trong toàn bộ sự nghiệp của ông và cũng là kế hoạch tham vọng nhất và cũng khó khăn nhất mà Nhiếp Ảnh nói chung đã từng thử sức. Bản thân catalog của triển lãm cũng đã bán được hàng triệu bản kể từ khi phát hành.
Một người thổi sáo Peru, 1955

Một người thổi sáo Peru, 1955

   Xoay quanh những chủ đề thường được nhắc đến trong tất cả mọi nền văn hóa trên thế giới gồm sự sinh đẻ, tình yêu, công việc, niềm vui và những chủ đề khác, những bức ảnh được in đen trắng, đuea lên khung gỗ có chiếc cao đến 4 mét. Nhiều bức được treo rủ xuống từ trần nhà. Các nhiếp ảnh gia tham dữ có những người đã chìm vào quên lãng nhưng cũng có những cái tên đã trở nên huyền thoại như Elliott Erwitt, W. Eugene Smith hay là Alfred Eisenstaedt và Nina Leen.

Hai con của nhiếp ảnh gia Eugene Smith bước đi tay trong tay ở cánh rừng đằng sau nhà. Bước ảnh tên “Bước đến vườn địa đàng,” 1946.

Hai con của nhiếp ảnh gia Eugene Smith bước đi tay trong tay ở cánh rừng đằng sau nhà. Bước ảnh tên “Bước đến vườn địa đàng,” 1946.

   Từ đó trở đi, triển lãm “Gia đình loài người” đã trở thành triển lãm được trọng vọng nhất trong lịch sử nhiếp ảnh, đã đến với hơn 150 bảo tàng trên thế giới và đã yên lặng mà cuốn hút trái tim của hơn 10 triệu người xem. Giờ đây, sau 3 năm chỉnh sửa và làm sạch những bức ảnh xuống cấp (như là xước, gãy góc hoặc bóc tách khỏi khung), những bức ảnh đã được đưa về hiện trạng đẹp đẽ ban đầu. Tháng này, toàn bộ triển lãm sẽ được mở cửa lần đầu tiên cho khách đến thăm ở căn nhà mới nơi lâu đài Clervaux, một biểu tượng quốc gia ở Luxembourg, nơi sinh của Steichen.

Những người phụ nữ Hồi Giáo trên sườn đồi Hari Parbal nhìn về hướng mặt trời mọc sau rặng Himalaya, Kashmir 1948.

Những người phụ nữ Hồi Giáo trên sườn đồi Hari Parbal nhìn về hướng mặt trời mọc sau rặng Himalaya, Kashmir 1948.

   Những vết bụi, những hư hỏng của cuộc đời du hành của triển lãm đã được sửa chữa và không gian triển lãm mới cũng đã được hồi phục lại cho giống với triển lãm đầu tiên ở Bảo Tàng Nghệ Thuật Đương Đại. Tuy thế, bản thân triển lãm lại mang đến một cảm giác xưa cũ. Dù quan trọng, đáng nhớ, nhưng vẫn chỉ là một di tích của những ngày xưa.

Sảnh nhà hát lớn Paris, 1949.

Sảnh nhà hát lớn Paris, 1949.

   Sự đầy đủ của triển lãm càng ngày càng yếu ớt dần đi với từng ngày qua. Với mỗi ngày mới, càng nhiều những chiếc máy ảnh mới đến với bàn tay của những con người mới, những người ít được nhắc đến trước đây, nhưng lại là nguồn gốc của cuộc sống con người càng ngày càng đa dạng.

Những gia đình của một trang trại ở Ukraina, 1947.

Những gia đình của một trang trại ở Ukraina, 1947.

Phụ nữ Bari, Sudan 1954.

Phụ nữ Bari, Sudan 1954.

Một thợ mỏ trẻ măng người xứ Wales, 1943.

Một thợ mỏ trẻ măng người xứ Wales, 1943.

Xây đập Bhakra ở Ấn Độ, 1952.

Xây đập Bhakra ở Ấn Độ, 1952.

Bốn thế hệ trong một gia đình nhà nông chụp hình, 1946.

Bốn thế hệ trong một gia đình nhà nông chụp hình, 1946.

Sau chiến tranh, một gia đình Nhật Bản chụp hình cùng dụng cụ nhà nông, 1948.

Sau chiến tranh, một gia đình Nhật Bản chụp hình cùng dụng cụ nhà nông, 1948.

Ông và cháu sau động đất, 1951.

Ông và cháu sau động đất, 1951.

Những đứa trẻ bộ lạc chơi trên cát, 1947.

Những đứa trẻ bộ lạc chơi trên cát, 1947.

Một tay trống trường đại học Michigan bước đá chân lên cao trong khi bảy đứa trẻ theo sau và nhại theo động tác này, 1951.

Một tay trống trường đại học Michigan bước đá chân lên cao trong khi bảy đứa trẻ theo sau và nhại theo động tác này, 1951.

Ở New York, 1953

Ở New York, 1953

Cha của người chụp bức ảnh đang đỡ đẻ cho con trai của người chụp. Chicago, 1946.

Cha của người chụp bức ảnh đang đỡ đẻ cho con trai của người chụp. Chicago, 1946.

Đám cưới ở Furrolac, Czech, 1947

Đám cưới ở Furrolac, Czech, 1947

Một người lính Mỹ hôn người tình Anh Quốc trên thảm cỏ công viên Hyde, một nơi tụ tập ưa thích của lính Mỹ đồn trú ở Anh, 1944.

Một người lính Mỹ hôn người tình Anh Quốc trên thảm cỏ công viên Hyde, một nơi tụ tập ưa thích của lính Mỹ đồn trú ở Anh, 1944.

Sông Hoàng Hà, 1946

Sông Hoàng Hà, 1946

Thành Long

Nguồn: Manup